Een transitie is nooit af
Zowel Elian als Inge werken verder aan de materialentransitie. Lees meer over het Koersnotaproject dat ze samen deden. En ben je benieuwd naar Inges nieuwste bevindingen? Neem contact op via inge@squarewise.nl
Over en weer: Elian en Inge
Inge Luyten (zij/ haar)
Een goed gesprek tussen opdrachtgever Elian Stienen en transitiemaker Inge Luyten
De Nota Duurzaam van de Gemeente ‘s-Hertogenbosch heeft als ambitie dat de gemeente in 2045 klimaatneutraal is. En daarin koploper te zijn. Op het gebied van circulariteit was een update nodig. Elian Stienen, beleidsadviseur Duurzaamheid, pakte de handschoen op. Ze zag dat er vooral richting nodig was, en concrete stappen. Elian bracht een groep collega’s met diverse disciplines samen om een koersnota Circulair ‘s-Hertogenbosch te schrijven.
Gestart vanuit een goed voorbeeld
Vanuit haar deelname aan de BACB (de Brabantse Aanpak Circulair Bouwen) kende Elian Squarewise. Wat haar opviel was dat het ons daar lukte om met veel diverse partijen snel concreet te worden. En de positieve energie. Geen praatclubje, maar doen. ‘Ik had meteen een gevoel van synergie. Dat jullie procesbegeleiding en theoretische kaders heel goed samen zouden gaan met mijn lokale context. Daarom vroeg ik Squarewise om het proces te begeleiden om tot de koersnota te komen.’
‘Ik had meteen een gevoel van synergie’
In eerste instante oogde onze aanpak ‘wel wat abstract,’ vertelt Elian. ‘Ik hoopte maar dat Transformatieve Overheid en Theory of Change ook zouden landen bij de praktische denkende mensen die deelnamen aan het project.’ Maar ze had vertrouwen in de wendbaarheid en betrokkenheid van Inge, Aylin, Rafael en Nadine.
Een lagere versnelling
In zes werksessies werkte een groep van gemiddeld 15 ambtenaren samen om hun ideeën voor de koersnota te laten ontstaan en samen te brengen. In het begin was voor Elian wel even schakelen. Want zij is resultaatgericht en was gebrand op snel concrete stappen formuleren. Maar in ons proces zat juist ook vertragen: mensen de ruimte geven om wat dieper te graven, te dromen, meer naar elkaar te luisteren. Dat bleek heel waardevol: ‘Het gaf me veel informatie over de realiteit van de mensen die het ook echt moeten gaan doen: waar de mensen mee zaten en welke beren ze op de weg zagen. Maar ook: wat er al wel gebeurde.’
Een voorbeeld was het spotlicht dat op de afdeling Erfgoed kwam. Veelal gezien als ‘een vertragende factor’, bleek het team juist al heel concreet bezig met circulariteit. ‘Want ja: circulariteit is al eeuwenoud, en dus een vanzelfsprekendheid in de aanpak. Dat was echt een eyeopener.’
Hobbels op de weg
Het concreet worden over circulaire ambities gaf ook weerstand in de groep. ‘Transitiepijn is het ongemak dat ontstaat tijdens fundamentele veranderingen,’ zegt Inge. ‘Je ziet wat er anders moet, maar beseft ook dat jijzelf en je organisaties dan sommige dingen echt anders moet gaan doen. En kan moeilijk en confronterend zijn. Dat kost energie’
Maar de aanpak faciliteerde ook dat mensen erachter kwamen dat er win-win zat in hun thema´s te verbinden met circulariteit én door meer met elkaar hierop samen te werken. En dat gaf juist weer energie. Inge: ‘Integraliteit in opgaven is iets waarop we altijd sturen, en waarvan we ook zien hoeveel positieve energie vrijkomt bij mensen als je de win-win samen kan vinden.’
Tijdens de werksessies bleek er dat er veel meer circulair mogelijk is dan dat de deelnemende ambtenaren weten. Bijvoorbeeld in de bouw, een terrein waar juist veel impact te behalen valt. Daar zijn veel kansen en is er nog veel te leren. ‘Dus dat is iets om samen inhoudelijke verdieping op te zoeken,’ zegt Elian.
Finish en start
De koersnota is er en gaat de komende maanden haar weg vinden naar beleid. Ondertussen is er al beweging. Zo is Elian bezig met een ‘dingenbieb’, een plek waar mensen spullen kunnen lenen. ‘Hier zien we dat afval en sociale zaken elkaar versterken. Zo’n bieb vermindert afvalstromen én het wordt een ontmoetingsplek voor de buurt.’ Ook zijn verschillende afdelingen na de werksessies samen aan de slag gegaan met circulariteit, zoals de Afvalstoffendienst en werk- en ontwikkelbedrijf Weener XL. Inge geeft nog een tip: ‘We hebben een vuurtje gestart, blijf daarin blazen. Hou mensen laagdrempelig aangehaakt bij het thema circulariteit en zorg dat vonkjes zich verder verspreiden binnen en buiten de organisatie. Dat is de manier om doelen levend te houden.’
Elian ziet ons nog meer goed werk doen. ‘Jullie kunnen goed resultaat bereiken. Maar jullie zachte aanpak, de kunst om te vertragen en zo groepsinformatie naar de oppervlakte te brengen, is ook heel waardevol. Daarmee help je afdelingen soepeler samen te werken aan transities.’
