Project • 2025 - heden

Provincie Zuid-Holland | Pionieren met nieuwe aanpak soortenbescherming

Circulair en biobased bouwen Nieuwe waarden Vernieuwing realiseren

De uitdaging

Beschermde diersoorten, zoals vleermuizen en gierzwaluwen, mogen niet zomaar worden verstoord bij nieuwbouw of renovatie. Daarom moeten woningcorporaties en gebouweigenaren een natuurvergunning aanvragen. Voor zo’n vergunning is ecologisch onderzoek nodig en moeten mitigerende maatregelen worden genomen, zoals het ophangen van verblijfplaatsen voor vogels en vleermuizen. Het zijn tijdrovende, kostbare en onvoorspelbare procedures, die vaak zorgen voor vertraging bij bouw- en verduurzamingsprojecten.

Tegelijkertijd beschermt het huidige systeem soorten vaak onvoldoende. De nadruk ligt op het juridisch vastleggen van de bestaande situatie, in plaats van het leefgebied van dieren actief te behouden en te versterken.

Het team

Inge Luyten (zij/ haar)

Transitiemaker

Inger van Dooren (zij/ haar)

Transitiemaker

Johannes Regelink (hij/ hem)

Transitiepionier

Thomas van den Boogerd (hij/hem)

Transitiemaker

Partner(s)

provincie zuid-holland

De vraag

De provincie Zuid-Holland wil onderzoeken of dit beter en slimmer kan. Het idee: als je collectief voor sterke leefgebieden zorgt, wordt vergunningverlening eenvoudiger en voorspelbaarder.

Dat vraagt om een volstrekt andere manier van (samen)werken, waarin partijen gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen voor het leefgebied van soorten. Zonder garantie op succes. Aan ons de vraag om op wijkniveau te verkennen hoe zo’n nieuwe aanpak eruit kan zien, en om die in de praktijk te testen.

Pionieren dus: en dat doen we het liefst.

Onze oplossing

Wie doen er mee aan dit project? De provincie, woningcorporaties, gemeente en ecologen.

We begonnen met het samenbrengen van woningcorporaties en stelden de vraag: hoe maken we een wijk natuurinclusiever? Al snel bleek dat een andere aanpak méér vraagt: duidelijke ecologische ambities voor een gebied, nieuwe vormen van samenwerking en afspraken over wanneer initiatiefnemers ‘het goede doen’.

Squarewise is projectleider en aanjager. In de wijk Buytenwegh in Zoetermeer ontwikkelden we samen met partners een gebiedsplan om leefgebieden structureel te verbeteren. Deze aanpak wordt daar nu getest. In Schiebroek-Zuid in Rotterdam start een tweede proeftuin.

In het project werken we nauw samen met Ecohackers. Ecoloog Chris Driessen onderzoekt onder meer hoe effectief de huidige onderzoeksmethoden zijn en welke beter passen bij deze nieuwe aanpak.

  • Een gedeeld vertrekpunt creëren

    In werksessies brachten we corporaties, gemeente en provincie samen om het probleem te definiëren en een gezamenlijke ambitie te formuleren.

  • Ontwikkelen van een gebiedsgerichte aanpak

    Samen onderzochten we hoe de leefomgeving structureel verbeterd kan worden. Niet per gebouw, maar op gebiedsniveau.

  • Opstellen gebiedsplan en voorbereiden experiment

    We vertaalden deze inzichten naar een concreet gebiedsplan en begeleidden de stappen die nodig waren om het experiment mogelijk te maken, waaronder de vergunningsaanvraag.

  • Testen en leren in de praktijk

    In de proeftuin wordt deze aanpak getest. Door te doen ontstaat inzicht in wat werkt en wat nodig is om deze werkwijze breder toe te passen.

Meer lezen?

Lees hier het artikel in het AD over het ‘vleermuizenexperiment in Zoetermeer’. En bekijk ook de projectpagina van de provincie.

(Verwachte) impact

Met dit project laten provincie Zuid-Holland en haar partners zien dat een andere aanpak mogelijk is. Door te pionieren in de praktijk, zonder uitgestippelde route.

De proeftuinen leveren concrete inzichten op in wat werkt en wat nodig is om soorten structureel beter te beschermen en vergunningverlening anders in te richten.

De impact zit ook in het feit dat partners deze stap durven zetten. Binnen een bestaand systeem, en zonder vooraf alle antwoorden te hebben, verkennen zij een nieuwe weg. Zo laat dit project zien dat soortenbescherming ook anders kan.

We houden je op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen in dit project.

Impact maken we samen

Inge Luyten is transitiemaker, bioloog en natuurliefhebber. Ze verbindt de uitdagingen van natuurbescherming met andere maatschappelijke opgaven, en denkt mee over hoe natuur versterkend kan werken voor thema’s als bouwen, energie en leefomgeving. Heb jij een project waarin je de transitie naar meer biodiversiteit volwaardig wilt meenemen in andere opgaven? En zoek je een sparringpartner of inspiratie? Neem contact op via inge@squarewise.nl.

Gerelateerde projecten

Alle projecten

Wij werken graag samen om nog meer impact te maken!

Werk met ons samen om van de gebouwde omgeving een gezonde leefomgeving te maken. Of haak ons aan bij jouw ambitieuze project voor een betere leefomgeving.

Neem contact op