De uitdaging

Textiel is de op twee na meest vervuilende industrie ter wereld. In Enschede belandt nog steeds veel kleding in het restafval. Enschede is een stad met een rijk textielverleden. Hoe wordt Enschede de textielstad van de toekomst? Hier ligt een grote rol voor consumenten én retailers. Lokale ondernemers, non-profits en de gemeente zien kansen, maar werken langs elkaar heen. Hoe breng je die partijen samen en vertaal je gedeelde ambities in concrete actie?

Het team

Heleen Prins (zij/haar)

Transitiemaker

Aylin Özalp (zij/haar)

Transitiemaker

Lisa van Welie (zij/ haar)

Transitiemaker

Partner(s)

De vraag

Gemeente Enschede neemt deel aan TEXAD, een Europees samenwerkingsverband van zeven gemeenten gericht op afvalpreventie, duurzame consumptie en circulaire textielketens. Voor het Enschedese spoor vroeg de gemeente Squarewise om een lokaal netwerk op te zetten met kledingwinkels, non-profits en ketenpartners, gericht op meer zichtbaarheid van duurzame initiatieven, meer reparatie en hergebruik, en betere inzameling. De kern van de opdracht: van losse goede bedoelingen naar een gedragen, actiegerichte samenwerking. 

Onze oplossing

We begeleiden het volledige traject van verkenning tot oprichting. Beginnende met een Theory of Change (ToC), samen met de gemeente. We inventariseerden het speelveld en brachten koplopers in kaart. Via vier bijeenkomsten van december 2025 tot april 2026 bouwden we stap voor stap aan een community: ideeën uitwisselen, gezamenlijke doelen formuleren en actielijnen uitwerken.

De uitkomst is het ambitiedocument van De Klerenkring, gesteund door Bever, Decathlon, Overlap, FIER, RediklyKledingbank Enschede, TwenteMilieuTexPlus Regionaal Textielsorteercentrum Twente (RTT), Spits Vintage. De kern: begin bij de behoeften van ondernemers, sluit dan aan op beleidsdoelen. 

  • Verkenning en Theory of Change

    We inventariseerden het speelveld van de Enschedese moderetail: ketens, multibrandwinkels, tweedehands en sociale ondernemingen. Met de gemeente stelden we een Theory of Change op om te bepalen welke verandering we wilden realiseren en hoe een ambitiedocument daarin past. We brachten koplopers, volgers en late adopters in kaart en bepaalden welke groep als startpunt diende.
  • Netwerk mobiliseren

    We organiseerden twee bijeenkomsten met ondernemers, non-profits en ketenpartners. Via focustafels haalden we ervaringen, ideeën en verwachtingen op rond consumentenbewustzijn, lokale inzameling en reparatie. We bouwden vertrouwen en energie op, en namen lessen mee vanuit het Europese TEXAD-netwerk over hoe je beleidstaal vertaalt naar iets dat voor ondernemers werkt.
  • Ambitiedocument opstellen

    Op basis van de bijeenkomsten werkten we vijf actielijnen uit: kennisdeling, innovatie, zichtbaarheid, gedragsinterventies en gezamenlijk evenementen organiseren. In de vierde bijeenkomst maakten de deelnemers de doelen meetbaar, kozen trekkers per actielijn en selecteerden eerste concrete stappen. Het ambitiedocument werd in mei 2026 opgesteld.
  • Overdracht en start begeleiden

    We leverden een uitgebreid overdrachtsdocument op voor de nieuwe Adviseur Circulair Ondernemen van de gemeente: een procesverslag, inzichten per actielijn, een contactenlijst en voorbeelden van innovaties uit andere steden. Aansluitend begeleiden we de startbijeenkomst van De Klerenkring in juni 2026, waar we de actieagenda voor het komende jaar opstellen.

(Verwachte) impact

De Klerenkring is de eerste structurele lokale coalitie van haar soort in Nederland: gemeente, retailers en maatschappelijke partners die gezamenlijk werken aan circulaire textielketens. De kring streeft o.a. naar 25 aangesloten organisaties, 10 winkels met reparatiesamenwerking en een meetbare stijging van consumentenbewustzijn in twee jaar. De aanpak is overdraagbaar en wordt al gedeeld met Europese TEXAD-partners. Vervolgstap: de kring werkt toe naar zelfstandige uitvoering, waarbij de Adviseur Circulair Ondernemen van de gemeente de faciliterende rol overneemt.