Project • 2025 - heden
De uitdaging
De transitie naar lokaal en gezond voedsel is nu vooral toegankelijk voor een beperkte, uniforme groep Nederlanders. Hoe maak je die transitie aantrekkelijk en toegankelijk voor iedereen, bottom-up, van en voor de wijk? Op loopafstand van de meest diverse wijk van Utrecht-Oost ligt het buitengebied van tuincentrum Steck. Hoe maken we deze plek zo divers als Overvecht zelf is?
Het team
Partner(s)
Een collectief van lokale ondernemers rond tuincentrum Steck heeft de ambitie om het elf hectare grote buitengebied te ontwikkelen tot een open, groene voedselverbindingsplek. De uitdaging: de bewoners van Overvecht zijn een diverse groep met uiteenlopende achtergronden, behoeften en drempels. Hoe betrek je hen écht? Het collectief vroeg Squarewise om als projectleider de verbinding te leggen tussen ondernemers, sleutelfiguren en bewoners, en samen te ontdekken welke activiteiten aansluiten bij de wijk. De opdracht is nadrukkelijk bottom-up: bewoners bepalen mee hoe het gebied zich ontwikkelt. Het project wordt medegefinancierd via de LEADER-subsidieregeling voor plattelandsontwikkeling en loopt van maart 2025 tot december 2026.
Squarewise verbindt de systeemwereld van subsidies, plannen en ondernemerschap met de leefwereld van bewoners in Overvecht. We brengen sleutelfiguren uit de wijk in positie en ontwerpen samen met hen activiteiten rond vier thema’s: recreëren, leren, oogsten en eten, en werken en ondernemen. We coördineren de voortgang, ondersteunen de penvoerder bij de administratie en zorgen dat lessen uit praktijkexperimenten geborgd worden. Na afloop van iedere activiteit evalueren we met deelnemers en sturen we bij. Daarbij houden we bewust aandacht voor diversiteit, inclusie en de spanning tussen sociaal ondernemen en een gezond bedrijf runnen.
Onze ervaring met bottom-up gebiedsprocessen en actieonderzoek maakt ons de juiste partner voor dit type inclusief ontwerpproces, waarbij we bewust ruimte laten voor onverwachte energie en inzichten vanuit de wijk.
Ecosysteem Overvecht laat zien dat de landbouw- en voedseltransitie breder is dan de usual suspects. Door bottom-up te werken met een diverse wijkgemeenschap ontstaat een levendig, zelfstandig ecosysteem rond lokale voedselproductie, met directe verbindingen tussen boer en burger. Het project versterkt de stad-landrelatie en biedt lokale ondernemers een duurzaam verdienmodel. De aanpak, waarbij sleutelfiguren uit de wijk mede het programma ontwerpen, is overdraagbaar naar andere wijken en gebieden waar vergelijkbare uitdagingen rond voedsel, inclusie en stadsrandontwikkeling spelen.
Onverwachte impact is dat we tijdens het organiseren van deze activiteiten komen ook blinde vlekken tegenkomen, zowel op het gebied van diversiteit en inclusie, maar ook bestaande machtsstructuren. Vincent en Khymo maken deze punten bespreekbaar, waardoor de ondernemers veel van leren. De combinatie van activiteiten organiseren, en een ondernemerscollectief bestendigen geeft een hele mooie wisselwerking. En juist die wisselwerking maakt dit project zo krachtig.
