Project 2025 - heden

Netwerk Toegankelijke Voedselgemeenschappen | Gezond en lokaal voedsel voor iedereen

kennisnetwerk sociale rechtvaardigheid voedseltransitie Nieuwe waarden Voedsel en landbouw Mensen verbinden & begeleiden

De uitdaging

Lokale voedseltuinen groeien, maar wie er de vruchten van plukt is opvallend homogeen: wit, hoogopgeleid, met een goed inkomen. Intussen werken op diezelfde tuinen vaak mensen uit heel andere groepen – nieuwe Nederlanders, mensen met een beperking, mensen die herstellen van een burn-out. Maar zij krijgen zelden een oogstaandeel mee naar huis. De diversiteit zit in wie er werkt, niet in wie er van eet.

De tuinders zelf weten dat het anders kan, en wíllen ook anders. Ze experimenteren met solidaire betaalsystemen, organiseren gezamenlijke lunches en bieden ruimte voor ontmoeting. Maar de kennis die ze daarin opbouwen blijft vaak bij henzelf, want er is geen tijd voor kennisdeling, laat staan voor lobby.

Tegelijk staat inclusie in het voedselsysteem zelden op de agenda van welzijnsorganisaties en gemeenten. Er wordt veel samen gegeten in de wijk, maar of er gezond en betaalbaar voedsel op tafel staat – en voor wie – wordt nauwelijks besproken.

Het team

Khymo Moestadja (zij/haar)

Transitiemaker

Dieke Schutjens (zij/ haar)

Transitiemaker

Amarins de Vries (zij/haar)

Onderzoeksstagiair

Partner(s)

Onze oplossing

Squarewise constateerde vanuit de praktijk en andere lopende projecten dat er veel kennis en ervaring bij tuinders is over hoe je een gemeenschap echt toegankelijk maakt, maar geen tijd of kanaal om die te delen. Wij namen het initiatief om daar verandering in te brengen. 

Samen met een kernteam van tuinders uit Utrecht, Amsterdam en Rotterdam en onderzoeker Shivant Jhagroe van de Universiteit Leiden – met expertise op het vlak van rechtvaardigheid en duurzaamheid – bouwen we aan een netwerk dat kennisdeling mogelijk maakt en tegelijk werkt aan structurele verandering. Deelnemende initiatieven zijn Tuin Kansrijk, Stadslandbouw Amsterdam en De Gagelgaard. Het project wordt ondersteund door een subsidie van het Klimaatonderzoek Initiatief Nederland (KIN).

  • Netwerk vormen vanuit de praktijk

    De agenda is geformuleerd met tuinders – vanuit hun behoeften krijgt het netwerk vorm. Welke drempels zien zij? Wat werkt al? Wat vraagt om ondersteuning van buitenaf?
  • Inspiratiesessies en gezamenlijke leeragenda

    In een Community of Practice werken tuinders aan twee concrete vragen: hoe maak je een tuin toegankelijker voor mensen die er nu niet komen? En hoe vind je de balans tussen eerlijke prijzen voor bewoners en een haalbaar verdienmodel voor de tuinder?
  • Leefwereld en systeemwereld verbinden

    De slotbijeenkomst in oktober 2026 brengt tuinders en beleidsmakers samen. Tuinders delen wat zij al doen; gemeenten en welzijnsorganisaties worden aangesproken op hun rol daar waar de invloedssfeer van tuinders ophoudt. De opbrengsten worden gebundeld in een kennisproduct: concrete lessen en een lobby voor structurele ondersteuning.